61% nữ giới cho rằng họ đang được trả lương thấp hơn đồng nghiệp nam giới

‘Trọng nam khinh nữ’ là vấn đề ‘nan giải’ ở một số các quốc gia, đặc biệt là tại khu vực châu Á. Liệu việc các tổ chức nữ quyền ngày một hoạt động mạnh mẽ đã mang lại nhiều kết quả tích cực? JobStreet.com Việt Nam vừa thực hiện một khảo sát chuyên sâu trên 1.000 người lao động trong quý 42016 để tìm hiểu về “Thực trạng bất bình đẳng giới trong môi trường làm việc trong các thành phố lớn tại Việt Nam” để đưa ra góc nhìn từ chính những người lao động.

Giới tính không là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến mức lương tại Việt Nam

Chênh lệch về mức lương giữa nam giới và nữ giới là vấn đề được các nhà nữ quyền trên khắp thế giới đấu tranh trong suốt những năm gần đây. Mức lương của nữ giới theo đó luôn được đánh giá là thấp hơn các đồng nghiệp nam giới, ngay cả với những quốc gia phát triển hàng đầu như Mỹ. Theo Trung tâm Luật Phụ Nữ Quốc gia của Mỹ, nữ giới tại đây chỉ kiếm được bằng 79% thu nhập của đàn ông tại quốc gia này được trả. Tại châu Á, mức chênh lệch giữa mức lương được đánh giá là còn rộng hơn. Theo dự báo của Euromonitor, phụ nữ trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương sẽ kiếm được ít hơn 41,2% so với nam giới vào năm 2030, cao hơn mức trung bình của thế giới vào thời điểm đó là vào khoảng 35,7%.

Tuy nhiên, dựa trên khảo sát của JobStreet.com Việt Nam, những yếu tố có tác động rõ rệt đến mức lương là cấp bậc công việc, trình độ học vấn và quá trình đào tạo. Theo đó, nếu người lao động có cùng những yếu tố kể trên, mức lương giữa nam giới và nữ giới không có sự khác biệt đáng kể tại Việt Nam.

Người lao động tại Việt Nam phản ứng như thế nào với câu hỏi về việc chênh lệch mức lương theo giới tính?

Khá bất ngờ khi cả lao động nam và nữ đều cho rằng mình bị trả lương thấp hơn đồng nghiệp khác giới. Cụ thể, có 61% lao động nữ giới trả lời rằng họ đang bị trả lương thấp hơn đồng nghiệp nam giới (cùng vị trí công việc) và có đến 67% lao động nam cho rằng họ đang được trả lương thấp hơn lao động nữ.

Dù nam giới và nữ giới được đối xử tương đối công bằng theo yếu tố trả lương, liệu những yếu tố khác như sự thăng tiến nghề nghiệp, sự ưu tiên trong quá trình tuyển dụng, tăng lương… có chia sẻ chung sự ‘ngang hàng’ đó?

Nam giới được nhiều đặc quyền hơn tại công sở?

Dù nhận định mức lương không có sự khác biệt đáng kể giữa nam và nữ giới, khảo sát chuyên sâu của JobStreet.com Việt Nam cho thấy những vấn đề khác trong thực trạng bất bình đẳng giới tại Việt Nam. Theo đó, cả hai giới đều có nhận thức về việc nam giới đang được đối xử với những đặc quyền hơn nữ giới. Cụ thể, nam giới được cho là có khả năng dễ được ‘cất nhắc’ thăng chức, nhận sự ưu tiên trong quá trình tuyển dụng, có tần suất tăng lương cao hơn cũng như dễ được đánh giá năng lực làm việc tốt hơn.

Đáng chú ý, có một số lượng lớn lao động nam đồng ý rằng họ đang nhận những đặc quyền so với đồng nghiệp nữ, đặc biệt là về các yếu tố phát triển sự nghiệp. Mặc dù số lượng lao động nam giới và nữ giới trong công ty không cho thấy sự khác biệt lớn, có đến 63% cho biết sếp trực tiếp của họ hiện tại đang là nam giới.

25% lao động nữ cho biết họ từng là nạn nhân của việc phân biệt đối xử.

Trả lời câu hỏi “Bạn có từng bị phân biệt đối xử tại công ty chỉ vì giới tính”, 25% lao động nữ cho biết họ đã từng bị phân biệt đối xử so với 17,7% ở nam giới. Xét về mức độ (1: nhẹ, 5: rất nghiêm trọng), cả hai giới đều cho rằng những hành vi phân biệt đối xử họ gặp trong môi trường công sở nằm ở mức nhẹ đến tương đối nghiêm trọng (2,07/5 ở nam và 2,145 ở nữ).

Lộ trình bình đẳng giới: cần sự đồng lòng từ nhiều phía

Trong khoảng thời gian gần 5 năm có mặt tại Việt Nam, JobStreet.com đã nghiên cứu và nhận thấy sự minh bạch trên thị trường tuyển dụng còn ở mức khá thấp. Đa phần người tìm việc phải dựa vào những báo cáo của một tổ chức nghiên cứu để nhận biết mức lương phù hợp để đàm phán với nhà tuyển dụng. Ngoài ra, những mẩu tin tuyển dụng phân biệt giới tính (chỉ tuyển nam hoặc nữ) cũng khá phổ biến trên các trang mạng việc làm nội địa. Cụ thể, theo thống kê của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), một phần năm trong số trên 12.300 quảng cáo tuyển dụng trong thời gian từ giữa tháng 112014 đến giữa tháng 12015 của những trang mạng việc làm tại Việt Nam có đưa ra yêu cầu về giới tính. Điều đáng buồn là ngoài một số vị trí đặc thù, có một lượng lớn yêu cầu tuyển dụng theo giới tính đến từ định kiến của nhà tuyển dụng.

Dù giới tính không phải yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc trả lương của doanh nghiệp, với việc hiển thị mức lương trong các mẩu tin là điều mà các nhà tuyển dụng cần làm để tạo sự công bằng cho mọi ứng viên. Biết được mong muốn này của người lao động, hiện tại có trên 90% các vị trí đăng tuyển tại JobStreet.com Việt Nam hiển thị đầy đủ mức lương và đây là một trong những thước đo chuẩn xác cho người lao động. Ngoài ra, người lao động cũng có thể so sánh mức lương mong muốn với khoảng lương trong JobStreet.com Báo Cáo lương (dựa trên hơn 50.000 mẩu tin tuyển dụng đăng tuyển trên JobStreet.com) được công bố thường niên. Điều này sẽ giúp ứng viên hoạch định sự nghiệp rõ ràng và đề xuất phù hợp cho khoảng thu nhập mong muốn dựa theo năng lực, thâm niên, giúp họ đề xuất một mức lương hợp lý đến nhà tuyển dụng.

Về phía doanh nghiệp, ngoài việc trả lương xứng đáng với thực lực của nhân viên, các nhà tuyển dụng cần loại bỏ định kiến về giới tính gắn liền với chức danh công việc cũng như có lộ trình phát triển và thăng tiến công bằng nhất đến nhân viên.

Việc đảm bảo sự công bằng cho cả hai giới không phải là nhiệm vụ riêng rẽ của một đơn vị, tổ chức mà đòi hỏi sự tham gia của toàn bộ các cơ quan, tổ chức bảo vệ quyền lợi của người phụ nữ. Ngoài ra, các đơn vị thông tin tuyền thông cũng cần đưa những thông tin tích cực, giúp người lao động và người sử dụng lao động có góc nhìn chuẩn mực về việc bình đẳng giới.

Lưu ý

Nội dung trong thông cáo báo chí được thu thập từ những thống kê, khảo sát của JobStreet.com. Chúng tôi không đại diện hoặc đảm bảo về tính chính xác, độ hoàn thiện của những số liệu trên. Ý kiến được bày tỏ của đối tượng được khảo sát có thể thay đổi mà không cần thông báo trước. Tài liệu này được phép lưu hành chung và tái bản chỉ khi JobStreet.com Việt Nam được nhắc đến như người đóng góp thu thập số liệu. JobStreet.com không chịu bất kỳ trách nhiệm nào cho bất kỳ thiệt hại trực tiếp hay gián tiếp nào do sử dụng tại liệu này.